پربیننده ترین ها
[28 May 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
یکی از سرگرمی ها و شاید هم گاهی اوقات دغدغه های اشخاص دست به قلم و بویژه وبلاگ نویس این است که درباره مخاطبان خود اصطلاحا آمار جمع کنند. اینکه بدانند چه کسانی و از کجا مطالبشان را پیگیری می کنند. خوشبختانه امکانات نرم افزاری و مستقیم که در اختیار وبلاگ نویسان است خیلی بیشتر از فعالان در حوزه نشر

مهم ترین اصل ها در تصمیم ها و آینده ها
[21 May 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
معمولا هر وقت که اشخاصی از روی کنجکاوی صرف یا از روی یک نیاز کاملا واقعی در مورد اصول انتخاب و تصمیم گیری سوالاتی می کنند آنها را به ادبیات تخصصی موجود مثلا کتاب های متعدد مرتبط با موضوع ارجاع می دهم که در تالیف یا ترجمه بخشی از آنها سهم زیادی داشته ام. با این وجود احساس می کنم که گویا بعضی از این علاقه مندان تقریبا هیچ علاقه ای به مطالعه و تحقیق زیاد ندارند و ترجیح می دهند کسی دیگر برای آنها نقش

سناریوی خروج با شرایط اولیه
[10 May 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
بی تردید یکی از مهم ترین آغازگرهای هر تصمیم و بنابراین هر اقدامی که توسط یک فرد یا گروهی از افراد اتخاذ می شود نارضایتی از وضع موجود است. البته باید گفت که در اکثر موارد شکل گیری وضع موجود تحت کنترل کامل همان فرد یا گروه که می خواهد از وضع موجود عبور کند، نبوده است. به بیانی دیگر علاوه بر نقش مستقیم

از اتحاد تا تفرقه
[16 Apr 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
یکی از پدیده های جالب که ما انسان ها تقریبا به صورت روزمره با آن سر و کار داریم چیزی است که عموما تحت عناوینی مانند اتحاد، ائتلاف، همبستگی، شریک و شراکت، همزیستی و غیره شناخته می شود. احساس می کنم که این مفهوم به خودی خود آنقدر حائز اهمیت است که ارزش نظریه پردازی و برساختن علم و هنری مرتبط را داشته باشد. در واقع می توان و باید یک چارچوب نظری نسبتا قوی به منظور تشکیل و تسهیل یا بر عکس شکست و فروپاشی اتحاد ها یا ائتلاف ها فراهم ساخت.

جهان بهتر فردا
[31 Mar 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
هنگامی که بحث امیدواری به بهبود شرایط زیست و بنابراین افزایش کیفیت زندگی مطرح می شود اکثر افراد تمرکزشان بر زندگی شخصی و خانوادگی است و همانطور که قبلا اشاره کردم این اصلا چیز بدی نیست. آنها در واقع در ذهن خود مقایسه می کنند که پدر بزرگان و مادربزرگان آنها چطور زندگی می کرده اند و آنها الان چطور زندگی می کنند.

تصمیم گیری آگاهانه
[24 Mar 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
وقتی صحبت از تصمیم گیری می شود اشخاص مختلف کیفیت ها یا صفت های جذاب و البته معقولی را به آن نسبت می دهند. مثلا تصمیم گیری هوشمندانه، تصمیم گیری مبتنی بر ارزش ها به جای گزینه ها، تصمیم گیری زیرکانه یا از روی دانایی، و همچنین تصمیم گیری از روی آینده نگری.

شگفتی سازهای دانش و آموزش
[20 Mar 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
مدتی پیش که در مطالعه ای گسترده درگیر بحث سیاست گذاری علم و تکنولوژی و آموزش و پژوهش بودم تلاش اساسی بر این استوار بود که سناریوهای آینده جهانی و ملی در این حوزه شناخته و بررسی شوند. قاعدتا عدم قطعیت های برجسته یکی از عناصر مهم برای تشکیل فضای سناریوها هستند. مثلا اینکه آیا دنیا به سمت جهانی شدن بیشتر حرکت می کند یا به سمت ملی گرائی یا منطقه گرائی بیشتر؟ آیا پاردایم عرضه گرائی حاکم می شود یا تقاضا گرائی؟ آیا صلح پایدار خواهیم داشت یا جنگ و ناامنی؟...

آشکار سازی و شناخت الگوهای ذهنی
[17 Mar 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
بر خود مفهوم اطلاعات و مسیرهای پیشنهادی برای جمع آوری و تحلیل و استنباط و اقدام بر مبنای آن باید گفت آنچه که زمینه یا ساخت یا مفروضات حاکم بر این مسیر را تعیین می کند اهمیت به مراتب بیشتری از ابعاد کیفی و کمی قضیه دارد. مدل ذهنی یا الگوی ذهنی به همین موضوع اشاره دارد و اتفاقا اکتشاف و آشکار سازی و شناخت و تسلط بر این مدل های ذهنی که از فردی به فردی دیگر متفاوت است کاری دشوار است و بیشتر از آنکه یک علم باشد یک هنر تلقی می شود. حداقل من تاکنون نتوانسته...

رویکرد کمی به پنجره فرصت ازدواج
[13 Mar 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
ظرف شش ماه گذشته بعضی از دوستان و نزدیکان مرتب راجع به چند بی اقدامی مشهود از جانب من پیشنهادهایی می دادند. عمده ترین این پیشنهادها با موضوعاتی مانند ادامه تحصیل، مهاجرت، ازدواج، و فعالیت سیاسی مرتبط بودند. مثلا در مراسم اهدای جایزه کتاب فصل یکی از دوستان می گفت کتاب نوشتن و فعالیت علمی- تحقیقاتی تا زمانی که با فعالیت عملی مخصوصا از نوع سیاسی پیوند نخورد هیچ فایده ای نخواهد داشت. البته به نظر خودم همه این بی اقدامی ها کاملا موجه است. در واقع اگر...

فهم تاثیر اطلاعات جدید بر کارهای بعدی ما
[07 Mar 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
اگر مشتاقانه و با علاقه فراوان پیگیر اخبار رسانه ها هستید و با این وجود دقیقا نمی توانید تشخیص دهید که یک خبر خاص چه تاثیری بر زندگی و کار شما دارد. اگر در جمع های دوستان و همکاران مرتب تلاش می کنید خودتان را به اصطلاح روزآمد نگه دارید و تلاش می کنید آمار همه اتفاقات دور و بر خودتان را داشته باشید و با این وجود پس از ترک جمع دوستان و همکاران دقیقا نمی توانید تشخیص دهید که آنچه به شما گفته شد چه ربطی به یا تاثیری بر زندگی و کار شما دارد.

سناریونگاری: برنده جایزه کتاب فصل
[06 Mar 2009]   [ عزیز علیزاده، وحید وحیدی مطلق، امیر ناظمی]
امروز تلفنی خبر دادند که کتاب سناریونگاری برنده جایزه کتاب فصل شده است و ظاهرا مراسم اعطای جایزه به این کتاب برگزیده دوشنبه هفته آينده از ساعت ۴ الی ۶ در حوزه هنری برگزار می شود. به نظرم بد نیست که داستان تالیف این کتاب را یک مرور مختصر بکنم. در اواسط سال ۱۳۸۵ محققان مرکز صنایع نوین ایران در وزارت صنایع آقایان روح الله قدیری، امیر ناظمی، علی شماعی، و محسن نادری منش که مدتی بعد

چه چیزی همه چیز را تغییر خواهد داد؟
[24 Feb 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
من اگر بخواهم به این سوال جواب دهم که چه چیزی همه چیز را تغییر خواهد داد اول به یاد این می افتم که با این جمعیت زیاد کره زمین و امکانات محدود آن واقعا چقدر جا برای زندگی تنگ است. البته واضح است از دیدگاه اشخاصی که جمعیت زیاد برای آنها به سود و درآمد زیاد ترجمه می شود مثلا برای فروشندگان نخود و لوبیا و چیپس و پفک هر چقدر مشتری بیشتر بهتر و بهتر ولی از دیدگاه اکثر مردم باید توجه کرد که عمده درگیری ها و رقابت های نفس گیر برای به چنگ آوردن حق و سهم خود...

تحولات فراملی آینده پژوهی
[19 Feb 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
الان مدتی نسبتا طولانی است که سطح مشارکت خود را در کارهای مطالعاتی ملی به دلیل تغییر ارزش های زندگی و اهداف بنیادی شغلی کاملا به صفر کاهش داده ام و به احتمال زیاد قصد ندارم که آن را دوباره افزایش دهم. آخرین کاری که انجام دادم کمک به تدوین و ترویج مبانی نظری و نیز روش شناسی آینده پژوهی برای تهیه دو نسخه کنونی نقشه جامع علمی کشور بود. خوشبختانه به اتفاق همکاران پر تلاش در اندیشگاه آتی نگار توانستیم برنامه ریزی بر پایه سناریوها و برنامه ریزی پابرجا...

خطای فاحش در پیش بینی احساسی
[17 Feb 2009]   [ وحید وحیدی مطلق]
مدتی پیش مشغول تماشای فیلمی بودم که با محوریت عشق و تنهائی توسط محسن مخبلباف ساخته شده بود. کاری به جنبه های هنری و مفهومی این اثر ندارم اما ایده جالبی که نظرم را به خود جلب کرد این بود که شخصیت اصلی داستان به کمک یک کرنومتر ساعت های خوش خود با معشوقه هایش را ثبت می کرد. ظاهرا در جشن تولد 40 سالگی اش متوجه شده بود مجموع ساعت های خوش زندگی ناشی از همه این معاشقه ها حدودا 40 ساعت است.

تفکر ضد واقعیت
[28 Dec 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
تفکر ضد واقعیت عبارت است از ساخت، پرداخت، و کاربرد گزینه‌های بدیل واقعیت به منظور قضاوت درباره نتایج و پیامدهای یک تصمیم، یک رویداد، یا یک انتخاب مشخص که در گذشته دور یا نزدیک اتفاق افتاده است. چارچوب تفکر ضد واقعیت را می‌توان به افق آینده نیز تسری داد و با ساخت، پرداخت، و روایت سناریوهای چندگانه بدیل، از معیار کمینه‌سازی تاسف نسبی برای یافتن استراتژی های پابرجا بهره برد.

بازیگران هنرمند و نمایش های به یادماندنی
[09 Dec 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
حدس می زنم شما هم مثل من حداقل یک بار شده که تئاتر و نمایش بازیگران را روی صحنه از نزدیک دیده باشید. گاهی اوقات آنچنان تحت تاثیر قرار گرفته اید که در پایان نمایش چند دقیقه ای را حسابی کف زده اید و بعد از ترک سالن دیگران را هم تشویق به تماشای آن کرده اید. شاید هم آنقدر بدتان آمده باشد یا حوصله تان سر رفته باشد که وسط نمایش بلند شده و سالن را ترک کرده اید و حالتان از هر چی تئاتر و نمایش و بازیگر به هم خورده است. البته دراکثر مواقع هم احتمالا هیچ حس خاصی...

سناریونگاری یابرنامه ریزی برپایه سناریوها
[24 Nov 2008]   [ علیزاده _ وحیدی مطلق _ ناظمی]
امروزه تعداد انگشت شماري از دولت ها، شرکت ها و سازمان ها از عملکرد خود در محيط هاي متلاطم و پر از آشفتگي کسب و کار راضي هستند. در دهه هاي گذشته روش برنامه ريزي سنتي، که بيشتر بر پايه پيش بيني هاي قطعي استوار بود، تا حدود زيادي موفق از آب در مي آمد. اما اكنون اين روش ديگر کارائي ندارد. البته نمي توان ادعا كرد که همه پيش بيني ها نادرست هستند، در واقع شايد در بعضي موارد برخي پيش بيني ها درست و دقيق باشند، اما مشکل اينجاست که اکثر پيش بيني ها بر اين...

این دیگر همان نیست
[21 Nov 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
یک سیستم فیزیکی متشکل از مولکول های گاز را در نظر بگیرید. تصور کنید که می توانید در یک لحظه مشخص از همه مولکول های درون این سیستم عکس برداری کرده و مکان هر مولکول را درون این حجم ثبت کنید. حال به جای همه مولکول های درون این حجم فقط یک مولکول یا گروه کوچکی از آنها را انتخاب کرده و در یک بازه زمانی مشخص مسیر حرکت آنها را ردگیری و ثبت کنید. اگر نتیجه مشاهده تراکم مکانی و لحظه ای کل مولکول ها را با نتیجه مشاهده تراکم متوسط مکانی گروه کوچک منتخب در بازه...

آینده پژوهی: پرسش ها و پاسخ های متداول
[01 Nov 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
مجموعه اي از تصورات، تخيلات، تجسمات، برنامه ها، نقشه ها، اهداف و غيره را كه در يك ذهن خيال پرداز و آرمان گرا انباشته شده و در كنار حافظه تاریخی رايج قرار گرفته و درنهايت به اقدامات و برنامه هاي امروز ما منجر مي شود، حافظه آينده نامیده می شود. براي مثال هدف فتح قله اورست باعث مي شود تا شخص شروع به برنامه ريزي جسمي، مالي، اطلاعاتي و اقداماتي لازم برای رسيدن به این هدف شود. سناریوهای نیز به نوعی سازنده حافظه آینده هستند

رویکردهای فرهنگی در آمریکا
[28 Oct 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
تغییرات مستمر فناوری و شرایط اقتصاد جهانی، ما را وا می‌دارد که با نگرش‌های نوینی به دو مقوله کلیدی ”خلاقیت“ و ”میراث فرهنگی“ بیندیشیم. امروز، بسیاری از کشورها و حتی برخی ایالت‌ها، بخش‌ها، شهرها، و شهرک‌های آمریکا، ”صنایع فرهنگی“ را به‌عنوان بخش متمایزی از اقتصاد خود تلقی نموده‌اند. بسیاری از مدیران و کارشناسان بر این باورند که باید سهم چشمگیر ”خوشه‌های خلاق“، ”جوامع خلاق“ یا ”نیروی کار خلاق“

رویکردهای فرهنگی در آمریکا
[28 Oct 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
تغییرات مستمر فناوری و شرایط اقتصاد جهانی، ما را وا می‌دارد که با نگرش‌های نوینی به دو مقوله کلیدی ”خلاقیت“ و ”میراث فرهنگی“ بیندیشیم. امروز، بسیاری از کشورها و حتی برخی ایالت‌ها، بخش‌ها، شهرها، و شهرک‌های آمریکا، ”صنایع فرهنگی“ را به‌عنوان بخش متمایزی از اقتصاد خود تلقی نموده‌اند. بسیاری از مدیران و کارشناسان بر این باورند که باید سهم چشمگیر ”خوشه‌های خلاق“، ”جوامع خلاق“ یا ”نیروی کار خلاق“

آينده پژوهي، پارادايم نوين علوم انساني
[25 Oct 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
اگر بخواهيم انسان خوبي باشيم، ناگزير بايد آينده پژوه باشيم. از منظر آزادي انسان، تصور آينده هاي گوناگون و سپس انتخاب ميان آنها موضوع بسيار حائز اهميتي است. عكس اين مدعا هم درست است. براي اينكه آينده پژوه خوبي باشيم، بايد بخواهيم كه انسان خوبي باشيم، و به عبارت ديگر، نگران رفاه و سعادت ديگران باشيم. در اين راستا لازم است بصيرت افراد نسبت به آينده به دانشي فراتر از اينكه " آينده چه هست؟" و حتي

عصردانش
[12 Oct 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
ویژگی های انقلاب صنعتی دو قرن گذشته، که ما آن را تحت عنوان انقلاب صنعتی اول می شناسیم، استفاده از ماشین ها و ابزار آلاتی بود که توانمندی های فیزیکی انسان ها را گسترش داده و تقویت می کردند. به کمک این ماشین های جدید توانستیم کارهایی با اشیاء و مواد بکنیم که خارج از توان عضلات و ماهیچه های ما بود. همچنین کارهای خود را با سرعتی انجام دادیم که پیش از آن میسر نبود. در نتیجه در خلال این دوران

پاسخ به سوالات آینده نگر
[05 Aug 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
به نظر من دنیای کنونی تشنه نگرش های جدید و الگوهای ذهنی بدیل است و تا زمانی که نظریه پردازانی وجود داشته باشند که صرفا در خرابه های تاریخی پرسه نمی زنند و حرف نوئی برای عرضه داشته باشند واقعا فرقی نمی کند که مبدا جغرافیائی این ایده ها و حرف های نو کجا باشد. معنی مکمل این ادعا را می توان این گونه بیان کرد که اشخاصی که صرفا به بازتولید و بازتعریف گفتمان های کهنه روی آورده و در پی جان بخشی مجدد به پیکره های فرسوده و احتمالا مرده هستند تقریبا هیچ نقشی...

سفرنامه فشرده
[22 Jul 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
متاسفانه الان فرصت، تمرکز، و حوصله نوشتن یک گزارش مفصل درباره مطالب رسمی و غیر رسمی کنفرانس را ندارم. تنها به این نکته بسنده می کنم که وقتی من به اتفاق دوست و همکارم، علی شماعی، درباره کتاب ها و مقالات منتشر شده تخصصی این حوزه در زبان فارسی صحبت کردیم آینده پژوهان جهان، بویژه آمریکایی ها و انگلیسی ها، به شدت تعجب کردند چرا که فهمیدند فارسی زبان ها دست کم بر حسب مبانی و روش های این حوزه بین رشته ای پا به پای دنیا پیش می روند. البته مختصری هم درباره...

سواد آینده
[29 Jun 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
گاهی اوقات که می بینم افراد مختلف به صورت مکرر و البته مستقل از یکدیگر یک مجموعه سوال خاص را از من می پرسند احساس می کنم بهتر است یکبار به طور کامل به چنین پرسش ها و پاسخ های متداول بپردازم. معمولا اولین و مهم ترین سوالی که می شود این است که مهم ترین و معتبرترین مراکز آینده پژوهی و اندیشکده های جهان کجاها هستند. اگرچه بعضی اشخاص، مراکز و موسسات به صورت خودخوانده اندیشکده هستند و فقط ادعا می کنند که درباره آینده مطالعه و تحقیق می کنند اما فکر می...

نادیدن تغییرات تابلو
[13 Jun 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
تردیدی ندارم که یکی از توانمندی ها و مهارت های بسیار حیاتی برای هر فرد یا سازمانی عبارت است از تشخیص به موقع تغییرات در محیط فعالیت آن فرد یا سازمان. در واقع مقایسه آنچه که مشاهده می شود با آنچه که قبلا مشاهده شده است به منظور یافتن تفاوت های چشمگیر خود به تنهایی یکی از عناصر اصلی برای افزایش هوشمندی استراتژیک به شمار می رود.

آینده نگر در برابر فرصت طلب
[08 Jun 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
گاهی اوقات که دعوت می شوم تا برای بعضی علاقه مندان بویژه مدیران ارشد درباره آینده پژوهی صحبت کنم در همان ابتدا اشاره می کنم که تصور عمومی براین است که اشخاصی که مثلا یک زمین مفت می خرند و چند سال بعد شیرین می فروشند یا جنسی ارزان وارد می کنند و چند برابر قیمت می فروشند به طور کلی افرادی زیرک و رزنگ و دانا و بویژه آینده نگر هستند. اگرچه با اطلاق چنین صفت هایی مخالفتی ندارم اما به نظرم این سبک آینده نگری فقط یکی از چندین سبک مختلف ممکن است

بی اقدامی موجه
[30 May 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
نمی دانم آیا تاکنون برای این سوال پاسخی قانع کننده ارائه شده است که چرا و به چه دلائلی یک هویت مشخص اعم از فرد یا سازمان اقدام مشخصی را انجام نمی دهد در حالی که همان اقدام به صورت محلی یا جهانی کاملا مشهود و رایج است. در واقع فرد یا سازمانی که از جمع اقدام کنندگان بیرون است دیگران را با بی اقدامی خود تاحدوددی شگفت زده می کند. بی تردید شگفت زدگی عموما به این دلیل بروز پیدا می کند که اقدام کنندگان بی اقدامی عده ای انگشت شمار را موجه نمی دانند.

گذار به جهان های نوپدید
[15 May 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
امروزه ما شاهد تغییر و تحولات بزرگ و شدیدی در عرصه جهانی هستیم. در آینده ای نزدیک گذار های بالقوه چشمگیر را پیش رو داریم و می توان به جرات گفت که ما انسان ها در آستانه ورود به جهان های نوپدید هستیم. فدراسیون آینده پژوهان جهان تصمیم گرفته است که به منظور اکتشاف و تامل عمیق درباره این جهان های نوپدید تابستان امسال در کشور سوئد کنفرانسی را با حضور همه علاقه مندان و بویژه آینده پژوهان حرفه ای برگزار کند.

بن بست نتیجه
[25 Apr 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
یکی از مهارت های فکری که اکثر ما انسان ها به آن مجهز بوده و به صورت گسترده و مکرر از آن استفاده می کنیم تحت عنوان تعمیم دادن شناخته می شود. در واقع ما می توانیم پس از مشاهده خصوصیتی در یک نمونه آن را به کل جمعیت تعمیم دهیم. و برعکس درباره نمونه ای که از یک جمعیت انتخاب می شود با توجه به شناختی که از آن جمعیت داریم قضاوت کنیم.

دنیا چطور عوض شده است
[17 Apr 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
اخیرا یک سوال نسبتا جالب در فدراسیون آینده پژوهان جهان مطرح شد که پاسخ دادن به آن نسبتا نیازمند تامل و بنابراین گزینش بود. سوال اصلی این بود که

انعکاس یک نامه
[12 Apr 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
نه تنها همه را به نوشتن چنین نامه هایی به نسل های بعدی تشویق می کنم بلکه مشتاقانه منتظر هستم که عده ای خود را در جای نسل های بعدی بگذارند و پس از تامل لازم پاسخی به سوالاتی که مطرح کرده ام بدهند.

A Letter to Future Generations
[09 Apr 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
A couple of days ago a rather weird game was started in the Persian Blogsphere. The idea was that people, most of them very young, asked each other to write a letter to future generations. Fortunately I

نامه اي به آيندگان
[06 Apr 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
زماني که هنوز شما نبوديد تا شاهد ماجرا باشيد ما براي تعيين مرزها و نيز حکومت داري و گردش اقتصاد خود از روش هاي ابتدايي، احمقانه و ايستا مثل کشيدن خط بر روي نقشه زمين، برگزيدن نماينده يا سخنگو براي مدت چند سال يا تا زماني که بميرد و همچنين مبادله و آرشيو اعتبار مالي و مقدار بدهکاري به يکديگر در ازاي زحمتي که کشيده ايم استفاده مي کرديم. آيا شما هنوز براي خطوطي که ما روي نقشه کشيده ايم اعتبار قائل هستيد؟

مقايسه دو پيامد احتمالي
[01 Apr 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
گاهي اوقات برخي از تصميم گيران در شرايط پيچيده اي قرار مي گيرند که استنباط منطقي و نهايتا دفاع از انتخاب نهايي براي آنها دشوار مي شود. يکي از اين شرايط زماني ظهور مي کند که به دليل ماهيت مساله بحث عدم قطعيت و احتمال مطرح مي شود. در واقع چون نمي داند که آينده نهايتا چه خواهد شد ناچار است که بر روي پيامدهاي ممکن يک توزيع احتمال گسسته يا پيوسته تعريف کند. اما در اکثر موارد با وجود دقت در توصيف

شناخت آينده با هدف کسب درآمد
[21 Mar 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
تا آنجايي که من سراغ دارم خاستگاه اکثر مشاوران يا تحليل گران برجسته اي که خود را متعلق به حرفه آينده پژوهي مي دانند بيشتر مراکز سياست گذاري،‌ مراکز نظامي - دفاعي يا اطلاعاتي، و تا حدي دانشگاهي بوده است. به بيان ديگر اکثر چنين اشخاصي يا به نوعي در خدمت قدرت بوده اند يا به عنوان روشنفکران مسوول و آزاد انديش توجه خود را به سرنوشت تمدن انساني و آينده کره زمين و مباحثي مانند توسعه پايدار و افزايش نرخ معکوس سازي آسيب به محيط زيست در ازاي واحد خروجي...

وقتی دانشمندان نظرشان عوض می شود
[11 Mar 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
بعضی افراد خیلی دگم هستند. یعنی به آسانی نظرشان را تغییر نمی دهند. اما بعضی دیگر نیز وقتی شواهد و مدارک انکار ناپذیر را می بینند نظرشان را اصلاح می کنند. شاید در بین افراد مختلف دانشمندان و اندیشمندان بیشتر در کانون توجه باشند. زیرا قاعدتا خیلی راحت از حرف و فکر خود عقب نشینی نمی کنند. اخیرا یکی از اندیشکده های معروف جهان از ۱۶۵ دانشمند و اندیشمند مشهور و برجسته سوال جالبی پرسیده

بی دفاع در برابر آینده
[05 Mar 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
چند روز پیش در جایی بودم و شخصی مکررا درباره مشکلات خود صحبت می کرد. خیلی تاکید داشت که به دیگران بقبولاند وضعیت اش اصلا معلوم نیست. او در واقع نگران بود که تکلیف برخی از متغیرهای مهم زندگی اش چه خواهد شد. به نظرم این نگرانی طبیعی بود و بین همه ما مشترک است اما آنچه که غیر طبیعی و غیر موجه بود باور او به خاص بودن یا منحصر به فرد بودن نامعلومی وضعیت آینده اش بود. من بلافاصله گفتم که دوست عزیز

چند نفر به يک نفر
[06 Feb 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
شما سر مذاکره نشسته ايد. مقابل شما نيز ظاهرا فقط يک نفر نشسته است که به هر حال اجازه نخواهد داد که شما به همه آنچه که مي خواهيد برسيد. اما آيا واقعا مطمئن هستيد که فقط با يک نفر طرف هستيد. چگونه و از کجا مي توان مطمئن شد؟

تنگناهای قانون گذاری برای آینده
[31 Jan 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
امروزه در بعضی از کشورها مانند فنلاند آنچنان به موضوع آینده پژوهی اهمیت داده می شود که در مجلس یک کمیسیون تخصصی برای آن در نظر می گیرند. در سال ۲۰۰۶ نیز چند اندیشکده و بنیاد آمریکایی با همکاری دانشگاه نیویورک پروژه ای را مشخصا با هدف ارتقای آینده پژوهی در کنگره و ریاست جمهوری تعریف کردند. البته به خاطر فرهنگ حاکم بر آمریکا نسبت به تدوین چشم انداز حساسیت خاصی وجود دارد و چشم انداز نوشتن را به نوعی سوسیالیسم مخفی به شمار آورده و با آن مخالفند. به...

مسير بديل علم و تکنولوژي
[06 Jan 2008]   [ وحید وحیدی مطلق]
چند روز پيش فرصتي فراهم شد که از طريق ايميل پرسش و پاسخي با آقاي دکتر علي پايا، فيلسوف معاصر ايراني، درباره ديدگاه ايشان راجع به رئاليسم عقل گرا و نقاد داشته باشم. در واقع ايشان مقاله اي تاليف کرده بودند و مي خواستند که اگر نکته اي به ذهنم مي رسد بگويم. در بخشي از مقاله مذکور با استدلالي مواجه شدم که به نوعي با يکي از سوالات هميشگي خودم مرتبط بود.

بازي خوره
[23 Dec 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
يکي از همسايگان عزيز وبلاگي، پيمان، چند لحظه پيش من را به يک بازي دعوت کرد. او نوشته است: همه ما آدمها به نوعي خوره و شيفته چيزي هستيم. Geek واژه اي است دستپخت همين يكي دو دهه اخير و به نوعي از فن آوريهاي برتر (HighTech) سرچشمه گرفته است، جواناني كه در بازار و يا در معرض دگرگونيهاي اين كسب و كار بوده اند،خودشيفتگي شديدي نسبت به هر آنچه در آطراف آن مي گذرد نشان دادند و بدين ترتيب خوره شدند! من پيشاپيش قبل از اينكه آغاز كنم وحيد را بعنوان خوره آينده دعوت...

تفکر ارزشي راهي به سوي تصميم گيري خلاق
[12 Dec 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
اين کتاب در چهار بخش مفاهيم ،‌ مباني، کاربردها و نمونه هاي کاربردي تنظيم شده است و مشتمل بر ۱۳ فصل است. بخش اول به معرفي مفاهيم اصلي تفکر ارزشي اختصاص دارد. در اين بخش با ارايه مثال هاي گوناگون از تصميم هاي شخصي و سازماني، کاستيهاي تفکر گزينه اي نشان داده شده است. در بخش دوم مباني نظري و رياضي اين رويکرد و چگونگي شناسايي و ساختار دهي اهداف و همچنين ساخت مدل ارزشي يا همان تابع هدف معرفي مي شود. بخش سوم کتاب تحت عنوان کاربرد ها به چگونگي پياده سازي...

نوزاد انسان و درک شهودي احتمال
[11 Dec 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
عامل هاي عقلاني هنگام قضاوت درباره رويدادهاي آينده بايد احتمالات را برآورد کنند. اما سوال اين است که آيا واقعا اين کار از عهده انسان بر مي آيد و اگر پاسخ مثبت است چنين توانمندي ادراکي کي، چگونه و از کجا شکل مي گيرد. بر طبق برخي ديدگاه ها استدلال انسان در مورد احتمالات به طور کلي دچار نقص شديد و تحت تاثير سوگيري ها و همچنين ساده سازي هاي غير موجه است. ديدگاه ديگر معتقد است تا زماني که انسان نتواند رويدادهاي گذشته را به دفعات تجربه و مشاهده کند قادر...

محاسبه علت واقعی مرگ
[14 Nov 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
کيني در واقع از طريق محاسبات خود ادعا کرده است که در سال ۲۰۰۰ تقريبا نصف مرگ و ميرها به خاطر تصميم هاي شخصي افراد اتفاق افتاده است. يعني اکثر مردم با تصميم هايي که مي گيرند و انتخاب هايي که مي کنند زمان مرگ خود را جلو مي اندازند. به عبارت ديگر با محاسبات خود نشان داده است که از ۲۴۰۳۳۵۱ نفري که در سال ۲۰۰۰ فوت کرده اند ۱۰۶۹۱۶۰ نفر يا به عبارتي ۴۴.۵ درصد خود در مرگ خويش نقش اساسي داشتند. بلافاصله به رالف ايميل زدم و درخواست کردم آدرس مقاله يا نسخه اي...

نقل قول هايي براي زندگي
[14 Oct 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
- شما هيچ حقي نداريد وقتي که غمي سراغتان مي آيد بپرسيد که چرا اين اتفاق براي من افتاده است مگر اينکه وقتي که تک تک شادي ها هم سراغتان مي آيد بپرسيد که چرا اين اتفاق براي من افتاده است. - موانع و مشکلات همان چيزهايي هستند که هر گاه نگاهمان را از هدف هاي خود بر مي گردانيم به چشم مي آيند.

اندیشکده از مفهوم تا اجرا
[11 Oct 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
آینده نگاری فرآیند تلاش سیستماتیک برای نگاه به آینده بلندمدت علم، تکنولوژی، محیط زیست، اقتصاد و اجتماع می باشد، که با هدف شناسایی تکنولوژی های عام نوظهور و تقویت حوزه های تحقیقات استراتژیکی است که احتمالاً بیشترین منافع اقتصادی و اجتماعی را به همراه دارد. آینده نگاری فرآیندی سیستماتیک، مشارکتی و گردآورنده ادراکات آینده است، که چشم اندازی میان مدت تا بلندمدت را با هدف اتخاذ تصمیمات روز آمد و بسیج اقدامات مشترک بنا می سازد. در این تعریف ادراکات...

انديشکده ها و منابع انساني شايسته
[23 Sep 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
گاهي اوقات که به بعضي کارشناسان يا تحليل‌گران بسيار برجسته و بسيار با سواد گفته مي شود که ما قصد داريم فلان موضوع خطير، بزرگ، و غير طبيعي را بررسي کنيم تنها جوابي که مي شنويم اين است که اين موضوع قابل بررسي نيست! اين گونه اشخاص در واقع در ذهنيت خود بيشتر متمرکز بر محتملات هستند و نه ممکنات. اگر هم چيزهايي را ممکن بگيرند دايره بسيار محدودي را در نظر گرفته و از بعضي جاها حتي هنگام تفکر جلوتر نمي روند. اصطلاح معروف تفکر درباره تفکر ناپذير که همزمان...

پیش بینی های آلفا و بتا
[29 Jul 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
تحول و دگرگوني اجتماعي و پيش بيني رخدادهاي آينده يكي از موضوعات مورد علاقه آينده پژوهان است. با اين وجود، تلاش هاي متعدد در حوزه علوم انساني براي تقليد ازعلوم طبيعي و رسيدن به دقت قابل قبولي براي پيش بيني رخدادهاي آينده و شناسايي مسير دگرگوني اجتماعي تا كنون كمابيش با شكست مواجه شده است. در واقع احتمال ظهور پديده هاي شگفت انگيز در زمينه رفتار اجتماعي انسان ها بيشتر از احتمال ظهور پديده هاي شگفت انگيز در زمينه رفتار جهان مادي و طبيعي است. از...

ناپیوستگی ها، شگفتی سازها، و علائم ضعیف آینده
[01 Jul 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
گاهی اوقات به نظر عجیب می رسد که چگونه برخی افراد و سازمان ها توانسته اند خود را به بینش و دانشی درباره تحولات آینده مجهز کنند. پرسش دو وجهی که معمولا در ذهن نقش می بندد این است که آنها چگونه فکر می کنند و به چه چیزهائی فکر می کنند؟ شاید برخی ادعا کنند که این نوع توانمندی فقط مختص اشخاص نابغه یا دارای قدرت ذهنی گسترده و فوق العاده است. چنین فرضی قطعا امکان پذیری آینده نگری های سازمان یافته توسط اشخاصی که به هر حال نابغه نیستند را زیر سوال برده و...

نگاهي به يکپارچگي انسان و فنآوري ظرف 30 سال آينده
[26 Jun 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
در پايان قرن بيست و يكم عملا مرگ و مير وجود نخواهد داشت. ما انسان ها با استفاده از مزاياي فنآوري انتقال مغز جاودان مي شويم. تا كنون حيات و زندگي ما به طول عمر سخت افزارمان گره خورده بود. وقتي سخت افزار در هم مي شكست كار ما تمام بود. اما وقتي كه از مرز بگذريم و خود را درون فنآوري رايانه جاي دهيم، ذهن ما به تكامل خود ادامه خواهد داد. امروزه نرم افزار ما نمي تواند رشد كند. زيرا درون مغزي مركب از تنها 100 تريليون اتصال و سيناپس گير افتاده است. عمر نرم افزار...

تفکر ارزشی
[16 May 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
تفکر ارزشی Value-Focused Thinking یک پارادایم تصمیم گیری و تصمیم سازی است که هدف عمده آن افزایش خلاقیت و کمک به شناسائی فرصت‌های تصمیم به جای مساله‌های تصمیم است. تفکر ارزشی همچنین با تفکر استراتژیک رابطه تنگاتنگی داشته و به تقویت آن کمک می کند. این پارادایم در تقابل با پارادایم رایج تفکر گزینه‌ای قرار می گیرد و رویکرد آن به تصمیم‌گیری بیشتر پیش‌ دستانه است تا منفعلانه. در تفکر ارزشی بر این نکته تاکید می شود که در هر

حاشيه، صحنه، و شناخت آينده
[21 Feb 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
تصور مي کنم که براي همه تقريبا به يک اندازه روشن و واضح باشد که يکي از راه هاي شناخت آينده و گمانه زني درباره رخدادهاي آتي توجه به دوگانگي مهم حاشيه و صحنه است. ايده اوليه بسيار ساده است. به جاي تمرکز بر فعالان و تحولات صحنه بايد به تحولات حاشيه و فعالان پيراموني نگاه کرد و پس از يک بررسي اجمالي ادعا کرد که آنکه امروز در حاشيه است احتمالا يک روز در صحنه خواهد بود. اين توصيه بويژه در ترتيبات سياسي مشهودتر و کارسازتر است. به هر حال بهتر است که هنگام...

تحلیل لایه لایه ای علت ها
[12 Feb 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
تحلیل لایه لایه ای علت ها یکی از روش های آینده پژوهی است که سهیل عنایت الله آن را ابداع کرده و توسعه داده است. هدف از پیاده سازی تحلیل لایه لایه ای علت ها ساخت شکنی پدیده های اجتماعی و رسیدن به درکی عمیق از لایه های زیرین مسائل و مشکلات است. پس از آشکار شدن لایه های مختلف پدیده ها و قرار گرفتن متن در بافت نوبت به تدوین و ارائه سناریو های بدیل آینده می رسد. در تحلیل لایه لایه ای علت ها حالت های مختلف دانستن اعم از علمی- تجربی، تفسیری – تاویلی، و

پس نگری از آینده به امروز
[18 Jan 2007]   [ وحید وحیدی مطلق]
در حوزه مطالعات آینده اندیشی می توان گفت که ابزارها و روش های پیش بینی که به "پارادایم اکتشافی" تعلق دارند به خوبی توسعه یافته و رواج پیدا کرده اند. اما در مقابل توجه به ابزارها و روش هائی که نمایانگر و مشوق "پارادایم هنجاری" و "آینده پژوهی انتقادی" باشند کمررنگ تر است. روش "پس نگری از آینده به امروز" از جمله این روش هاست. سودمندی رویکردهای مبتنی بر پارادایم اکتشافی و تلاش برای پیش بینی دقیق آینده در مواجهه با مشکلات بزرگ اجتماعی پیچیده و از همه...

ويروس ها، ايده ها و گسترش آنها
[08 Dec 2006]   [ وحید وحیدی مطلق]
چند روزي است که يک موضوع نسبتا جالب ذهنم را به خود مشغول کرده است. سوال اصلي اين است که چرا بعضي ايده هاي تاثير گذار به سرعت در جوامع انساني گسترش پيدا نمي کنند؟ چرا بعضي ايده هاي خوب و مفيد اصلا تاثير گذار نيستند و نتيجه يا پيامد ملموسي در جامعه ندارند؟ و نهايتا آيا راه يا شيوه اي وجود دارد که بتوان يک فکر يا يک ايده نو را در بين يک جمعيت هدف از انسان ها به طور موثر پخش کرد؟

الگوهای ترجیح در فعالیت های آینده نگری
[07 Aug 2006]   [ وحید وحیدی مطلق]
دوران کنونی را شاید بتوان عصر عدم قطعیت ها و تغییرات پرسرعت نامید. ما معمولا دوست داریم که چنین عدم قطعیت هائی را هر چه بیشتر کاهش دهیم، ماهیت و نوع تغییر را بهتر بشناسیم، و مسیرهای محتمل تغییر را تحت کنترل خود درآوریم. امروزه چنین دانشی بسیار ارزشمند است. افرادی که به اکتشاف آینده ها و شناسائی روندهای نوید بخش و چالش برانگیز علاقه مند باشند می توانند کیفیت تصمیم های مرتبط با آینده را افزایش دهند.

مسابقه در جنگل مه آلود
[01 Oct 2005]   [ وحید وحیدی مطلق]
اینجانب به منظور مطالعه بهتر و شناخت عمیق تر فرهنگ آینده نگری و آینده پژوهی در بین ایرانیان و فارسی زبانان یک پرسش نامه تهیه کرده ام. این مطالعه تحلیلی فقط جنبه شخصی داشته و هیچ سازمان دولتی یا غیر دولتی از انجام آن حمایت مادی یا معنوی نمی کند. لطفا تعریف موضوع زیر را به دقت خوانده و پاسخ های خود را حداکثر تا اول اسفند سال 1384 برای من ارسال کنید. توجه فرمائید که پاسخ دادن به این پرسش نامه حداکثر 2 دقیقه وقت شما را می گیرد. در ضمن اگر امکان دارد با...

نگاه دایناسوری و حس قورباغه ای
[25 Apr 2004]   [ وحید وحیدی مطلق]
واکنش مناسب و بهنگام انسان ها به شرایط تغییر یافته محیطی به شدت تحت تاثیر توانایی درک و تحلیل وهمچنین الگوی وزن دهی و تعیین میزان اهمیت مولفه های مختلف تغییر است. از سوی دیگر توانایی های ادراکی و الگوی وزن دهی افراد با چارچوب های فکری و سمت گیری های ذهنی آنها ارتباطی تنگاتنگ دارد. در این مقاله دو مفهوم لختی واکنش و کم اهمیت دانستن تغییرات تدریجی معرفی و بررسی می شوند. گاهی اوقات برای به خاطر سپردن بهتر این مفاهیم از آنها تحت عناوین نگاه دایناسوری...